Dorés verbeelding voedde zich met grandeur en verdriet. Visie was voor hem architectuur, precisie was toewijding. Critici noemden hem overdreven; de tijd noemde hem onvermijdelijk. Zijn invloed sijpelde door in het symbolisme, de film en het surrealisme, elk beeld een waarschuwing, een lofzang, een wond die nog inkt ademt.

Het Musée d’Orsay noemt hem uitdrukkelijk een grondlegger van de stripvorm, en wijst daarbij op tekststrips die hij eind jaren 1840 maakte, zoals Les Travaux d’Hercule. Zo staat een kunstenaar die vooral bekendstaat om zijn illustraties van klassieke literatuur letterlijk aan de oorsprong van een heel ander modern medium.

Zijn invloed op de film is buitengewoon en goed gedocumenteerd: vrijwel elke bijbelfilm sinds 1902 verwijst naar zijn illustraties, verfilmingen van Dante en Don Quichot, van Orson Welles tot Terry Gilliam, putten uit zijn beelden, en zijn oerwouden vormden de basis voor elke versie van King Kong, tot die van Peter Jackson aan toe. George Lucas noemde hem als bron voor Chewbacca en Georges Méliès voor De reis naar de maan.

De “Doré-bijbel” verscheen in 1866, midden in de ophef rond Ernest Renans Het leven van Jezus, en die zette de dertig jaar daarna een blijvende heropleving van religieuze kunst in Europa in gang. Nooit eerder was de Schrift met zo’n verbeeldingskracht en op zo’n grote schaal geïllustreerd, en de invloed reikte tot toneelproducties, toverlantaarnvoorstellingen en passiespelen.

Op zijn best wisselend. Net als zijn tijdgenoot Édouard Manet kreeg Doré te maken met aanhoudende afwijzing van de critici, vooral voor zijn ambities als schilder en beeldhouwer. Pas tientallen jaren na zijn dood organiseerden instellingen als het Musée d’Orsay en de National Gallery of Canada grote overzichtstentoonstellingen waarmee hij werd erkend als een centrale figuur in de visuele cultuur van de 19e eeuw.

Zijn illustraties uit 1863 waren zo levendig dat Émile Zola verklaarde dat Doré de roman van Cervantes niet alleen had geïllustreerd maar herschreven: “in plaats van één meesterwerk heeft de menselijke geest er twee”. Dorés beeld van de ridder en Sancho Panza bepaalde generaties lang hoe lezers, kunstenaars en filmmakers zich de personages voorstelden.

In plaats van de gepolijste Victoriaanse hoofdstad uit te beelden die het Britse publiek verwachtte, verkenden Doré en schrijver Blanchard Jerrold de beruchte wijken van Londen bij nacht, onder politiebegeleiding. Critici beschuldigden Doré ervan “te verzinnen in plaats van te kopiëren”. Toch maakte het onverbloemde sociale realisme diepe indruk op Vincent van Gogh, die in het laatste jaar van zijn leven zijn eigen versie schilderde van Dorés De ronde der gevangenen.