Wat overleeft als een hand te ver reikt – naar de verdwenen flora van Eden, naar kennis die beeft op de rand van de ondergang? Robert John Thornton, erfgenaam van de goddelijke zalen van Trinity en de medische kamers van Londen, wendde zich van verlossing tot verleiding, waarbij hij de Schrift inruilde voor meeldraad, de preek voor de stam.

Stel je weelderige foliopagina's voor waarop exotische flora de schijnwerpers steelt tegen dramatische achtergronden. Elk bord is een podium voor de grootse prestaties van de natuur. In opdracht van de crème de la crème van Britse kunstenaars als Philip Reinagle, zijn dit niet zomaar illustraties– het zijn botanische portretten die de ziel van elke soort vastleggen.

Ondanks financiële doornen die uiteindelijk Thorntons grootse visie prikten, waardoor zijn geplande 70 platen teruggebracht werden tot 33, is de 'Tempel van Flora' een bewijs van een tijdperk waarin koninklijke beschermheren en onverschrokken ontdekkingsreizigers een botanische renaissance aanwakkerden. Dit levendige kruispunt van wetenschap en kunst, gevoed in de broeikas van de tuinbouwobsessie van Georgisch Engeland, blijft zowel verzamelaars als plantkundigen boeien.

Bij Kew Gardens, een zeldzame set hiervan bloemen meesterwerken dienen als een tijdcapsule van Thorntons genialiteit en nodigen moderne ogen uit om door zijn betoverde tuin van kopergravures en mezzotinten te dwalen, waar elk bloemblad en blad geheimen fluistert van een tijd waarin de plantkunde de intellectuele wereld regeerde.

Zijn Tempel van Flora bloeit niet; het brandt – een botanische illustratie in vuur en vlam met erotische precisie, waarbij elk bord een koortsachtige hymne is aan het seksuele plantenstelsel van Carl Linnaeus, waar bloemblaadjes uiteengaan als vlees, en stuifmeel zweeft als gefluisterde namen.

In tegenstelling tot de eenvoudige, sobere achtergronden van tijdgenoten als Curtis' Botanische Magazineplaatste Thornton zijn planten in dramatische, stemmige landschappen – soms nachtelijk, altijd symbolisch – en baande hij een pioniersrol in wat geleerden de botanische versie van het sublieme noemen, en maakte hij de weg vrij voor latere flamboyante natuurhistorische kunst zoals die van Marianne North.

Thornton, noch kunstenaar, noch professionele botanicus, was de drijvende conceptuele en financiële kracht achter het project. Hij gaf opdracht aan toonaangevende schilders als Philip Reinagle en Peter Henderson en meestergraveurs, waaronder Bartolozzi, die persoonlijk slechts één bord uit de hele serie schilderden: de roos.

Zelfs met koningin Charlotte als toegewijde en hoofdabonnee, naast prinsen en buitenlandse potentaten, bleef de verkoop catastrofaal achter bij de ambities van Thornton - hij nam zijn toevlucht tot het openen van een tentoonstellingsgalerij in Londen en uiteindelijk een door het parlement goedgekeurde 'Royal Botanical Lottery' met 20.000 loten, die beide faalden, waardoor hij berooid achterbleef door zijn dood in 1837.

Thornton was expliciet van plan de Duitse wetenschap en het Franse kunstenaarschap te overtreffen om de Britse culturele en wetenschappelijke suprematie te bewijzen - zijn bord met de Egyptische waterlelie bevat een achtergrondweergave van Aboukir, specifiek om hem Nelsons overwinning in de Slag om de Nijl te laten vieren, terwijl zijn beschrijving van de roos de bloem als een allegorie voor Engeland zelf, verdedigd door 'een groot aantal soldaten'.

De platen van Thornton ondergingen tijdens de productie meerdere herziene 'staten', en kopieën werden vaak op verschillende manieren samengesteld, afhankelijk van wat hij dacht dat een bepaalde abonnee zou willen - wat betekent dat de ongeveer 800 overgebleven exemplaren elk op betekenisvolle wijze verschillend zijn, een bibliografische puzzel die geleerden nog steeds proberen volledig in kaart te brengen.

Toegewijd aan het populariseren van Carl Linnaeus' revolutionaire seksuele classificatiesysteem voor planten, vouwde Thornton de botanische wetenschap samen tot een buitengewone mix van poëzie, mythologie, portretten van wetenschappers en moraalfilosofie - een weerspiegeling van wat zijn biograaf in zijn wereldbeeld de 'universele menselijke en religieuze doeleinden van botanisch leren' noemde.