De vogels van Kashu zitten niet zomaar op takken; ze paraderen in een modeshow van veren en allure uit de Meiji-periode. Elke pagina is een kleurrijke cocktail van traditionele Oost-Aziatische vogel- en bloemenmanie met een scheutje houtsnede-renaissance, geschud (niet geroerd) door een blauwbloedige kunstenaar met een zwak voor verenpracht.

De drukker uit Tokio ging sneller failliet dan je “kanji” kunt zeggen, waardoor deze boeken zeldzamer zijn dan een dodo in een kinderboerderij. Handelaren gingen als Edward Scissorhands tekeer op de delen, waardoor complete sets de Heilige Graal werden van het verzamelen van Japanse kunst. Deze facsimile-herdruk uit de jaren dertig is als het vinden van het gouden ticket van Willy Wonka: 150 hoogwaardige illustraties waar ornithologen van gaan zwijmelen en liefhebbers van zeldzame boeken tranen van geluk om gaan huilen.

Dit is niet zomaar kunst; het boek van Kashu is een tijdmachine verpakt in de inkt van houtsneden, die je terugvoert naar een Japan waar economische hoogconjunctuur en artistieke bloei op elkaar botsten in een spectaculaire explosie van creativiteit. Dus of je nu een Japanliefhebber bent, een vogelgek of gewoon iemand die van de mooie dingen in het leven houdt: de vogelkunst van Kashu is je ticket naar de wildste, kleurrijkste volière die nooit echt heeft bestaan...

Kashu is maar één stem in een volle volière. Kono Bairei werkte in dezelfde Meiji-traditie van albums met vogels en bloemen, Ohara Koson en Watanabe Seitei hielden veren en bloemblaadjes in beweging, en Hiroaki Takahashi Shotei maakt de zwerm compleet.

Wil je de veren binnen handbereik? Probeer telefoonhoesjes met vogelprints, telefoonhoesjes met Meiji-prenten of fine-art-telefoonhoesjes. Natuuronderzoekers vinden meer om te bestuderen in natuurhistorische wanddecoratie. De veldgids past ook in je zak, met telefoonhoesjes met natuurhistorische kunst, terwijl telefoonhoesjes met Japanse kunst de houtsnedetraditie voortzetten.

Toen impressionisten en kunstenaars van de art nouveau voor het eerst kennismaakten met Japanse prenten met vogels en bloemen, ging het radicale gebruik van diagonale composities, vlak perspectief en asymmetrie in het genre rechtstreeks in tegen alles wat de westerse academische schilderkunst had geleerd over het weergeven van de natuur. Van Gogh schreef aan zijn broer dat de Japanners “alsof ze zelf bloemen waren” in de natuur leken te leven, een reactie die laat zien hoe ontwrichtend het genre in westerse ogen echt aanvoelde.

Het genre is veel meer dan een simpele natuurstudie en draagt eeuwen aan ingebedde betekenis: bepaalde vogels en bloemen staan in de Oost-Aziatische beeldcultuur voor voorspoed, geleerdheid en deugd. Zo is één prent met kraanvogels of chrysanten tegelijk een natuurstudie en een verhulde uitspraak over menselijke waarden en levensgeluk.

Toen de Meiji-regering de schilderkunst in westerse stijl actief promootte en Italiaanse kunstleraren liet overkomen, verdwenen traditionele houtsneden met vogels en bloemen als zelfstandige kunstvorm decennialang vrijwel volledig. De herleving van kachō-ga later in de 20e eeuw was dan ook een bewuste daad van culturele continuïteit, tegen reële institutionele druk richting verwestersing in.

Zijn gewoonte om planten en dieren af te beelden naar buitenlandse boeken en tijdschriften in plaats van naar directe waarneming, laat het bijzondere moment van het genre zien: Japan opende zich razendsnel voor westerse materiële en visuele cultuur, terwijl kunstenaars werkten aan het behoud van typisch Japanse esthetische tradities in het afbeelden van de natuur.

Het genre, dat zijn oorsprong heeft in het China van de Tang-dynastie en tot rijping kwam tijdens de Song-dynastie, verspreidde zich in de loop der eeuwen over de Oost-Aziatische cultuursfeer. Het bereikte Japan in de Muromachi-periode in de 14e eeuw en ontwikkelde daar zijn eigen, kenmerkende kachō-ga-identiteit.

Onderzoek van curatoren heeft een rechte lijn getrokken tussen de kakemono-e van Utagawa Hiroshige (vogelprenten in staand rolformaat) en Mucha’s revolutionaire staande Gismonda-affiche uit 1895. Dat suggereert dat een van de meest herkenbare vormvernieuwingen van de art nouveau mogelijk is ontstaan uit een specifieke kachō-ga-prentconventie en geen puur Europese uitvinding was.