Bij Stieglitz' zwart-witfotografie ging het niet om contrast, maar om consequenties. Asfalt glinsterde als gedachte. Stoom opgerold tot allegorie. Met pictorialistische fotografie vervaagde hij regen tot rituelen en sneed er vervolgens doorheen met het scheermes van realisme.

Door Camerawerk en de Photo-Secession gaf hij de monochrome esthetiek het gevoel van een opera, waarbij hij de fotografie van mechanisch handwerk naar modernistisch altaar verhief. Hij fotografeerde niet alleen een besneeuwde Fifth Avenue, hij liet het weer aanvoelen als een profetie.

Als pionier op het gebied van fotografiekunst was hij curator van de toekomst: Cézanne, Rodin, O’Keeffe, Duchamp. Maar zijn meest ware tentoonstelling was altijd de zilveren druk: intiem, veeleisend, niet bang voor schaduwen.

Onder fotografen uit het begin van de 20e eeuw blijft Stieglitz het scharnier: waar kunst leerde spreken in belichtingstijden en scherptediepte, en de ziel van de stad huiverend in beeld kwam door het oog van de machine.

Omdat hij de omstandigheden creëerde waaronder fotografie überhaupt serieus als kunst kon worden genomen; vóór hem bestonden musea, critici en de markt er niet voor. Hij zal altijd worden gecrediteerd en geprezen voor het verheffen van het medium fotografie tot hetzelfde gerespecteerde niveau van beeldende kunst als schilderkunst en beeldhouwkunst, en voor het vurig loodsen van moderne kunst naar de Amerikaanse kusten. Vóór die pleidooien werden foto's zelden door musea verzameld als kunstobject; zijn schenking uit 1924 aan het Museum of Fine Arts, Boston, was een van de eerste voorbeelden waarin een groot Amerikaans museum überhaupt foto's als beeldende kunst verwierf.

Niet ‘slechte fotografie’ – het diepgewortelde idee dat fotografie inherent een minderwaardig, mechanisch ambacht is dat geen galerijmuren verdient. De eigen naam van de Photo-Secession maakte dat argument expliciet: het vestigde de aandacht op het feit dat fotografie ten onrechte als outsiderkunst werd beschouwd. Stieglitz brak met name uit de Camera Club omdat de leden zich verzetten tegen zijn aandringen om het medium met de strengheid van de beeldende kunst te behandelen.

Omdat tegen het einde van de Eerste Wereldoorlog het imiteren van schilderkunst eerder een zenuwinzinking dan een teken van legitimiteit leek. Transparantie van middelen en respect voor materialen waren primaire uitgangspunten van de moderne kunst; het zwaar manipuleren van een afdruk om een ​​tekening of aquarel na te bootsen, viel uit de gratie bij Stieglitz en zijn medewerkers. Het is een zeldzaam geval waarin een kunstenaar publiekelijk de esthetiek omkeert die hij twintig jaar lang heeft verdedigd, zodra hij besloot dat de omkering eerlijker was.

Omdat zijn echte argument nooit alleen maar 'fotografie is kunst' was - het was dat fotografie en schilderkunst op gelijke voet in hetzelfde gesprek thuishoorden. In 1912 publiceerde hij een speciale editie die geheel aan Matisse en Picasso was gewijd, zonder dat er ook maar één foto in de uitgave werd afgedrukt: als de kunstwereld aan de fotografie twijfelde, zou Stieglitz' fotografiewereld zich meteen weer fel de moderne kunst toe-eigenen.

Het is een legitieme claim, geen slogan; de autoriteit van het beeld komt voort uit de compositie, niet uit het sentiment. De opstelling van vormen en tonen in De Stuurgroep logenstraft Stieglitz's bekendheid met het kubisme; het beeld is eerder gebaseerd op de geometrische relatie tussen trechter, loopplank, trap en overvolle figuren dan op de verhalende inhoud. Picasso zelf herkende naar verluidt het beeld als in lijn met zijn eigen beeldtaal.

Omdat hij betoogde dat een foto een interne emotionele toestand kon vastleggen, en niet alleen maar een extern onderwerp – een bewering die in 1925 bijna geen precedent kende. Hij beschreef de wolkenfoto's als 'equivalenten van mijn meest diepgaande levenservaring', en door horizon, grond en schaal te verwijderen, maakte hij beelden die tegelijkertijd representatief en abstract waren en fungeerden als analogen van zijn emotionele toestand op het moment van blootstelling.