Michelangelo beitelde verlangen in marmer; Donatello goot een bronzen jongeling wiens tedere houding critici verdeelt; Botticelli hulde neoplatonische idealen om lichamen die zich niet makkelijk laten indelen. Het Florence van het quattrocento bouwde zijn humanistische project op de bestudeerde, afgemeten, aanbeden mannelijke vorm: ateliers waar leerlingen model stonden voor meesters die in de klassieke oudheid een toestemming vonden om te kijken die de kerk niet kon controleren.

Wetenschap en begeerte waren hier nooit gescheiden: Leonardo’s anatomische tekeningen en zijn privéleven delen één hand. Deze gay renaissanceschilderijen herstellen die versmelting en tonen een lijn waarin schoonheid, studie en verlangen tussen mensen van hetzelfde geslacht in hetzelfde brons werden gegoten, dezelfde schetsboeken vulden en dezelfde plafonds bouwden. Breng het best bewaarde geheim van het Florence van het quattrocento naar een kamer die gemaakt is om naar te kijken.

De heropleving van de klassieke oudheid die de renaissance kenmerkte, bracht Plato’s geschriften over liefde tussen mensen van hetzelfde geslacht terug in omloop, en Plato vond liefde tussen mannen dichter bij God staan dan de heteroseksuele variant. Die hernieuwde belangstelling veranderde hoe kunstenaars zelfs heilige onderwerpen schilderden: Sebastiaan veranderde van een oudere, bebaarde figuur in de middeleeuwen in een naakte jongeling wiens gezicht pijn en extase laat samenvloeien, vanaf het begin van de renaissance.

Michelangelo’s latere jaren zijn het best gedocumenteerd via zijn toewijding aan een jonge Romeinse edelman, Tommaso de’ Cavalieri. In een brief uit 1532 beschreef Michelangelo Cavalieri als het licht van de eeuw, uniek in de wereld, en hij liet het niet bij verzen en proza over zijn gevoelens: hij gaf Cavalieri enkele van de mooiste tekeningen die hij ooit maakte. Deze zogeheten Presentation Drawings vormden het middelpunt van de tentoonstelling Michelangelo: The Last Decades van het British Museum.

Omdat sodomie in het hele renaissance-Italië strafbaar was, spraken kunstenaars verlangen tussen mensen van hetzelfde geslacht zelden rechtstreeks uit. Ze verwerkten het in onderwerpen die al een cultureel schild hadden. Filosofen als Marsilio Ficino herdefinieerden platonische liefde om hartstochtelijke mannenvriendschap als geestelijk en niet lichamelijk te verdedigen, waardoor schilders en beeldhouwers een respectabele neoplatonische taal kregen om mannelijke schoonheid af te beelden. Mythologische onderwerpen werkten op dezelfde manier: met figuren als Ganymedes of de rouwende Cycnus kon een kunstenaar verlangen en verdriet tussen mannen opvoeren in een verhaal dat iedereen al aanvaardde als klassieke literatuur en niet als persoonlijke bekentenis. Het resultaat is een verzameling renaissancekunst waarin verlangen in het volle zicht verborgen ligt, onder religieuze symboliek en mythe, juist omdat het op geen andere manier getoond kon worden.

Het geval van Leonardo is dubbelzinniger dan dat van Michelangelo of Donatello. De Florentijnse autoriteiten beschuldigden in de 15e eeuw gedurende veertig jaar 17.000 mannen van sodomie, en Leonardo da Vinci was een van hen. Zijn jarenlange relatie met zijn leerling Salaì voedt een groot deel van de moderne queer lezing van zijn leven, al stellen sommige historici dat zijn gedocumenteerde gebrek aan belangstelling voor lichamelijke intimiteit eerder wijst op een aseksuele of demiseksuele identiteit dan op een ongecompliceerde gay identiteit.

De verandering van Sebastiaan van een oudere, geklede martelaar in een naakte, met pijlen doorboorde jongeling loopt precies gelijk met de klassieke heropleving van de renaissance. Renaissancistische voorstellingen tonen hem naakt, zijn borst vol pijlen, met een uitdrukking die balanceert tussen pijn en extase. Latere kunstenaars als Guido Reni en Bronzino keerden steeds weer naar dit beeld terug, waardoor de heilige een van de meest blijvende homo-erotische figuren uit de kunstgeschiedenis werd.

Het Office of the Night was een stedelijk orgaan dat Florence speciaal oprichtte om sodomie te bestrijden. Alleen al in Florence werden eind vijftiende eeuw ongeveer 17.000 mannen formeel van sodomie beschuldigd. Historicus Michael Rocke wijst erop dat daardoor tegen hun veertigste bijna twee derde van de volwassen mannen erbij betrokken was geweest. Leonardo zelf werd in 1476 volgens dit systeem aangeklaagd, al leidde de anonieme klacht ertoe dat de aanklachten werden ingetrokken.