Als schilder schroomde Etty niet om thema’s als homo-erotiek en kwetsbaarheid te verkennen. Vaak toonde hij zijn figuren ontkleed op een manier die hun lichamelijke en emotionele naaktheid benadrukt. Deze collectie laat Etty’s diepe begrip van anatomie zien en zijn talent om zijn werk te doordrenken van directheid en intimiteit.

De speculaties rond Etty’s eigen homoseksualiteit voegen een laag intrige toe aan zijn toch al boeiende oeuvre. Ze nodigen je uit om stil te staan bij de diepere, vaak verborgen verhalen in zijn schilderijen.

Deze verzameling van Etty’s kunst, met onder meer zijn bekende mannelijke naakten, geeft je een kijkje in het hoofd van een schilder die zowel een technisch virtuoos als een stoutmoedige grensverlegger was. Perfect voor verzamelaars en bewonderaars van Engelse kunst uit de 19e eeuw: deze collectie getuigt van Etty’s blijvende invloed en zijn onbevreesde viering van het mannelijke lichaam.

Critici uit zijn eigen tijd beschreven Etty’s mannelijke naakten als “krachtige vertoningen”, “grootse” voorbeelden van heldhaftigheid en “energieke” uitingen van een “atletische natuur”, en lieten ze grotendeels ongemoeid, terwijl zijn vrouwelijke naakten het moesten ontgelden. Die werden aangevallen om hun veronderstelde wellust en onzedelijkheid, en critici hekelden hem als een zinnenmens omdat hij “verleidelijke vrouwen” schilderde. Daarmee kwam een dubbele standaard aan het licht: het heldhaftige mannenlichaam ging door voor klassieke deugd, terwijl het vrouwelijke lichaam werd behandeld als een morele bedreiging.

De moderne wetenschap, met name queertheoretische lezingen van historici zoals Jason Edwards, heeft Etty’s mannelijke naakten opnieuw opengebroken: onder hun klassieke omlijsting zou een homo-erotische lading schuilen. Ze worden niet als parodie gelezen, maar als een man die een andere man schildert met tederheid, spanning en een aanhoudende aandacht die verder gaat dan academische anatomie.

Ja. Etty bleef zijn hele loopbaan trouw aan de tekenles naar levend model: hij woonde sessies bij lang nadat zijn officiële opleiding was afgerond en zelfs toen zijn verslechterende gezondheid dat eigenlijk afraadde. Die levenslange toewijding aan rechtstreeks tekenen naar het model is de kern van de anatomische intensiteit en fysieke aanwezigheid in zijn studies van mannelijke figuren.

Tegen het einde van de 19e eeuw werd Etty’s hele oeuvre overschaduwd door het werk van de Prerafaëlieten en later door de nadrukkelijker decadente productie van Aubrey Beardsley en de generatie van Oscar Wilde, terwijl Turner en de Franse impressionisten de bredere esthetische smaak veranderden. Zijn belangrijke bijdrage aan de Britse kunst raakte tegen de 20e eeuw bijna in de vergetelheid, tot de tentoonstelling William Etty: Art & Controversy (2011-12) van de York Art Gallery, de eerste uitgebreide herwaardering van zijn kunst in meer dan 50 jaar, de belangstelling opnieuw aanwakkerde via feministische, queer en postkoloniale invalshoeken.

Etty beriep zich herhaaldelijk op het bijbelse verweer “Voor de reinen is alles rein”, waarmee hij zich niet neerzette als een bederver van de publieke moraal, maar als een kunstenaar die iets goddelijks in de menselijke vorm onthulde. Hij hield vol dat het oordeel over zijn werk meer zei over de blik van de kijker dan over zijn verf.

Etty’s uitgebreide studiereizen naar Venetië brachten hem in aanraking met Titiaan en Rubens, en critici beschreven hem als de natuurlijke erfgenaam van “de aanvoerders van de Venetiaanse en Vlaamse school, Titiaan en Rubens”. Van hen nam hij een verzadigd, vleselijk kleurgebruik over en een onwankelbare overtuiging dat het lichaam een volwaardig onderwerp is voor serieuze schilderkunst, in plaats van iets dat tot abstractie moet worden geïdealiseerd.