Opgeleid in Florentijnse disegno en doordrenkt van neoplatonische mystiek, smeedde hij een visuele theologie waarin mannelijke schoonheid gelijk stond aan goddelijke orde. Maar in schetsboeken en sonnetten werd de sluier dunner. Zijn verzen voor Tommaso de’ Cavalieri doen pijn met ingehouden intensiteit; zijn krijttekeningen – gevilde ruggen, gedraaide heupen, lange handen – zijn archieven van vreemde verering, vermomd als klassieke studie.

Zijn mannelijke naakten-David, Stervende slaaf, Opstandige gevangene– een gefixeerde blik onthullen. Michelangelo beeldhouwde niet alleen mannen. Hij monumentaliseerde het verlangen in de marmeren syntaxis: contrapposto, ideale proporties, heroïsche naaktheid, heilige homo-erotiek, mannelijke vorm uit de hoogrenaissance.

Hij verborg niets. Hij bekende krachtig wat hij in spraak niet kon. En vijf eeuwen later kloppen de lichamen nog steeds. Nat gips, droge Schrift, vreemd monument.

Ja, volgens Carmen Bambach, curator van Met-tentoonstellingen, was Michelangelo's homoseksualiteit een publiek geheim onder zijn tijdgenoten, zo centraal in zijn artistieke productie dat het begrijpen ervan essentieel is voor het lezen van veel van zijn werk, ook al werd het eeuwen daarna onderdrukt en gecensureerd.

Cavalieri, een jonge Romeinse edelman die Michelangelo in 1532 ontmoette, werd de ontvanger van de meest intense gedichten, brieven en 'geschenktekeningen' van de kunstenaar - een oeuvre dat door geleerde James Saslow wordt geïdentificeerd als het eerste belangrijke voorbeeld in de hoge kunst van de ene man die op een expliciet confessionele manier hartstochtelijke liefde voor een ander verklaart.

Gemaakt als een geschenk voor Tommaso de' Cavalieri en alleen bewaard gebleven door middel van kopieën (waarschijnlijk als gevolg van latere censuur), stelt de tekening de Ganymede-mythe opnieuw voor als een bekentenis van emotioneel 'meegesleept' worden door verlangen - tijdgenoten erkenden het als de meest seksueel geladen van Michelangelo's geschenktekeningen, waarbij zelfs Cavalieri probeerde te voorkomen dat het werd gekopieerd en verspreid.

Hoewel het gebruik van mannelijke modellen gebruikelijk was, aangezien respectabele vrouwen zelden naakt poseerden, ging Michelangelo opzettelijk verder dan zijn tijdgenoten. Hij weerspiegelde zowel de overtuiging van die tijd dat de mannelijke vorm de ideale schoonheid vertegenwoordigde als, volgens geleerden, zijn eigen fascinatie voor genderambiguïteit zoals hij die ervoer door zijn liefde voor mannen.

Zijn achterneef, Michelangelo de Jonge, publiceerde de gedichten in 1623 nadat hij opzettelijk de voornaamwoorden had veranderd om verzen heteroseksueel te laten lijken en annotaties had toegevoegd die persoonlijke verklaringen opnieuw formuleerden als abstracte filosofie - een witwassing die het bewustzijn van deze dimensie van zijn werk ongeveer twee eeuwen lang uitwiste.

De Victoriaanse criticus John Addington Symonds maakte in de 19e eeuw baanbrekend werk door de gedichten van Michelangelo rechtstreeks vanuit de originele manuscripten te vertalen in plaats van uit de gecensureerde gepubliceerde versies. Maar oprecht openhartige, niet-verontschuldigende wetenschap ontstond pas na de Stonewall-rellen, toen historici zich in staat voelden zijn seksualiteit te bespreken zonder het als iets beschamends te beschouwen om weg te redeneren.